Home
BLIJF OP DE HOOGTE
Ontvang onze nieuwsbrief en digitale magazine
Uw adres wordt nooit aan derden doorgegeven.
Lees onze privacyverklaring.

       

ARTIKEL
Stofexplosies: Markeringen en certificaat handleiding voor gebruik  Stofexplosies deel 5
Download dit artikel als pdf
Is uw adres bekend, dan wordt de pdf meteen geopend, anders krijgt u een link toegestuurd.
Ook ontvangt u onze volgende nieuwsbrief.

Stofexplosies: Markeringen en certificaat handleiding voor gebruik

Stofexplosies deel 5

In de vorige afleveringen van deze serie, gepubliceerd in eerdere nummers van Solids Processing Benelux, zijn alle basisbegrippen rond stofexplosies behandeld. Deze kennis maakt het vervolgens mogelijk om met de aangebrachte markeringen op een typeplaatje nauwkeurig te bepalen of een apparaat in een explosiegevaarlijk gebied toepasbaar is of niet. De extra informatie op het plaatje, hierna markering genoemd, vertelt veel over de toepassing van het apparaat in een explosiegevaarlijk gebied.
In de vorige afleveringen van deze serie gepubliceerd in eerdere nummers van Solids Processing Benelux zijn alle basisbegrippen rond stofexplosies behandeld Deze kennis maakt het vervolgens mogelijk om met de aangebrachte markeringen op een typeplaatje nauwkeurig te bepalen of een apparaat in een explosiegevaarlijk gebied toepasbaar is of niet De extra informatie op het plaatje hierna markering genoemd vertelt veel over de toepassing van het apparaat in een explosiegevaarlijk gebied Arnold de Rouw Stofexplosies deel 5 Markeringen en certificaat handleiding voor gebruik In de vorige afleveringen van deze serie gepubliceerd in eerdere nummers van Solids Processing Benelux zijn alle basisbegrippen rond stofexplosies behandeld Deze kennis maakt het vervolgens mogelijk om met de aangebrachte markeringen op een typeplaatje nauwkeurig te bepalen of een apparaat in een explosie gevaarlijk gebied toepasbaar is of niet De extra informatie op het plaatje hierna markering genoemd vertelt veel over de toepassing van het apparaat in een explosiegevaarlijk gebied Wat staat er op een typeplaatje De naam spreekt al voor zichzelf het typenummer zal zeker niet ontbreken Naast het typenummer staat er aanvullende informatie op die belangrijk is voor de gebruiker Wordt de apparatuur in een explosiegevaarlijk gebied toegepast dan zal buiten de standaardinformatie er nog aanvullende informatie markering op staan Voor gedetailleerde informatie omtrent de toepassing bieden de gebruiksaanwijzing en het bijbehorende certificaat uitkomst Markeringsopbouw Volgens de norm moet een typeplaatje zichtbaar op het apparaat worden aangebracht en vast verbonden met het apparaat zodat verwisselen met andere apparatuur onmogelijk is De vier velden op het plaatje zijn genummerd aan de hand van de markeringsopbouw zie figuur 1 Hier staan fabrikantgegevens als naam adres typenummer en serienummer 2 Geeft inzicht in technische gegevens als aansluitspanning opgenomen vermogen luchtverbruik enz Afhankelijk van het soort apparaat kan er andere belangrijke informatie worden vermeld 3 Dit veld bevat aanvullende informatie die belangrijk is zoals bijvoorbeeld de draairichting bij motoren de bouwvorm enz 4 Is de Exmarkering voor apparatuur die wordt toegepast in een explosie gevaarlijke omgeving De velden 2 en 3 spreken voor zich Net als veld 1 die alleen in het kader van Solids ProcessingNr 1 februari 201254 55Solids ProcessingNr 1 februari 2012 een nummer wordt aangeduid Overigens wordt bij een markering die voldoet aan de nieuwste IEC 60079 normen de naam van de Notified Body afgekort tot de eerste drie letters van de naam Zo wordt Baseefa BAS De volgende delen spreken voor zichzelf jaar van uitgifte 2011 Atex voldoet aan de Atexrichtlijnen en in het kadervolgnummer staat een door de certificerende instantie uitgegeven volgnummer De toevoeging X betekent dat er in het certificaat belangrijke voorwaarden zijn opgenomen om het desbetreffende apparaat in een explosiegevaarlijk gebied te kunnen toepassen Een voorwaarde zou kunnen zijn dat de apparatuur toepasbaar is in zone 2 als deze wordt gemonteerd in een kast met een minimale afdichtinggraad IP 54 Er zijn diverse voorwaarden mogelijk maar ze zijn wel heel belangrijk voor een juiste toepassing De toevoeging U betekent dat het desbetreffende onderdeel alleen in combinatie met een ander gekeurd onderdeel toepasbaar is in een Exapplicatie Als voorbeeld dient een reduceeradapter Als in de praktijk een gat van de drukvaste behuizing voor de Exd wartel te groot is biedt een reduceeradapter een oplossing Maar de reduceeradapter mag alleen in combinatie met een Exd wartel worden toegepast Let wel beide componenten moeten zijn voorzien van een markering Stoflagen dikker dan 5mm De temperatuurclassificatie is gebaseerd op een stoflaag van maximaal 5mm dik Dikkere stoflagen vereisen een correctie Dit betekent dat de temperatuurclassificatie zoals die in de markering voorkomt moet worden gecorrigeerd De grootte van de correctie hangt af van de dikte van de stoflaag en is slechts te bepalen met een grafiek zoals die in de norm IEC 6007914 voorkomt Ter illustratie een voorbeeld met melkpoeder Melkpoeder heeft bij een stoflaag van 5mm een smeultemperatuur van T 5mm 320 OC Uit bijgaande grafiek valt af te lezen wat de correctie is bij een stoflaag van bijvoorbeeld 20mm dik daarom bij dit artikel algemeen gehouden Daarentegen verdienen de gebruikte testmethode en de afdichtinggraad wel enige uitleg Overigens kwamen ze beide al uitgebreid aan bod in deel 4 Bij de beschermingswijze ExtD en Ex pD zijn twee testmethoden gangbaar om de afdichting te bepalen Bij methode A wordt uitgegaan van een stoflaag van 5mm en de hierbij gespecificeerde afdichtinggraad Bij methode B is de referentie een stoflaag van 125mm en door de wijze van testen is het niet noodzakelijk de afdichtinggraad toe te voegen Bij de stofgroepindeling onderscheiden we drie groepen brandbare stofdeeltjes 5mm groep IIIA nietelektrisch geleidende stofdeeltjes 5mm groep IIIB en elektrisch geleidende stofdeeltjes groep IIIC Kenners herkennen al een zekere overeenkomst met de gasgroepindeling Naast deze informatie vormt de temperatuurclassificatie een belangrijk gegeven Opvallend bij stofexplosiegevaar is dat de temperatuurclassificatie in OC wordt weergegeven Bij gassen is de temperatuurclassificatie namelijk onderverdeeld in zes temperatuurklassen T1 tm T6 Ook hier wordt weer uitgegaan van een stoflaag van 5 mm dik Voor dikkere stoflagen dient een correctie te worden toegepast Hoe deze correctie wordt uitgevoerd komt hierna aan de orde De Atexmarkering vormt het uitgangspunt bij de bepaling of in een bepaalde applicatie een apparaat toepasbaar is of niet Dit gebeurt aan de hand van een Explosie VeiligheidsDocument EVD dat op zijn beurt weer is afgeleid van een eerdere Risico Inventarisatie en Evaluatie RIE Certificering Apparatuur die wordt toegepast in een explosiegevaarlijke omgeving en gekeurd is door een Notified Body krijgt een genummerd certificaat dat is uitgegeven door deze Notified Body De nummers op certificaat en typeplaatje moeten uiteraard overeenstemmen De naam van de Notified Body wordt voluit geschreven in tegenstelling tot bij de CEmarkering waar de Notified Body met de Dekra voorheen Kema Elk keuringsinstituut heeft een herkenningsnummer bijvoorbeeld het nummer van de PTB is 0102 Het CEmerkteken geeft weer dat dit product voldoet aan de geldende Europese richtlijnen en derhalve binnen de EU zonder belemmeringen kan worden verhandeld Het staat dan ook op alle producten die binnen de EU op de markt worden gebracht In een conformiteitverklaring bij het product verklaart de fabrikant te voldoen aan de geldende Europese richtlijnen Buiten de EU heeft deze aanduiding geen betekenis Atexmarkering De Atexmarkering volgens de richtlijn 949EC bepaalt het gebied en de categorie waar de apparatuur kan worden toegepast Kenmerkend is het communautair merkteken voor EXapparatuur conform richtlijn 949EC Dit is het Exteken geplaatst in een zeshoek met zwarte rand Met de vaak voorkomende aanduiding Atex 95 wordt de richtlijn 949EC bedoeld De groepsindeling staat voor het onderscheid dat wordt gemaakt tussen ondergrondse en bovengrondse installaties Ondergrondse installaties zijn bijvoorbeeld de mijnen aangeduid met een Romeinse I In de andere groep vallen alle installaties anders dan mijnen deze groep wordt aangeduid met de Romeinse II De categorieaanduiding kwam in deel 3 van deze serie al aan de orde Beschermingswijze Diegene die deel 3 en 4 van deze serie hebben gelezen weten dat daar ook de verschillende beschermingswijzen om stofexplosies te voorkomen uitgebreid werden beschreven Zij vormen de basis voor de markering alleen kunnen ze in opbouw en aanduiding enigszins afwijken door de verschillende normen De opbouw conform de IECnormen is anders dan volgens de Cenelec normen Maar de overeenkomst tussen beide normen is zodanig dat na enige oefening zonder meer de gekozen beschermingswijze kan worden herkend Het schema van de markeringsopbouw is vier groepen met elk specifieke informatie over de apparatuur De volgorde en de plaats van deze informatie is niet genormeerd daarom is het belangrijk deze vier groepen goed te herkennen Ze bieden namelijk veel aanvullende informatie over de toepassing van de apparatuur in een explosiegevaarlijk gebied U herkent ze in bijgaand schema elk aan hun eigen kleur CEmarkering rood Atexmarkering blauw Beschermingswijze groen en Certificering paars CE merkteken Conformite Europeenne afgekort tot CE wordt gevolgd door het nummer van het keuringsinstituut dat de keuring heeft verricht Voor Nederland is dit bijvoorbeeld de Exrichtlijnen verplicht is Veld 4 geeft belangrijke informatie voor de toepassing van het apparaat binnen een explosiegevaarlijk gebied Veld vier is op zich weer onderverdeeld in g Dit artikel is afkomstig uit Solids Processing Benelux wwwsolidsprocessingnl Vezor Media SolidsvideoButpdf 1 16f11 1525 Typeplaatje op een motor Schema markeringsopbouw Arnold de Rouw is naast salesengineer bij PepperlFuchs freelance trainer auteur en vertaler op het gebied van explosieveiligheid Markeringen en certificaat handleiding voor gebruikVEILIGHEID De drie lijnen in de grafiek hebben elk betrekking op het aangegeven temperatuurgebied Voor ons voorbeeld met melkpoeder moet de lijn voor de temperatuurband 320 OC T5mm 400 OC worden toegepast Uit de grafiek valt af te lezen dat bij een stoflaag van 20 mm de temperatuurclassificatie van de toe te passen apparatuur maximaal 160 OC mag bedragen Hoe te hanteren In deel 1 tm 5 van de serie stofexplosies kwamen alle basisbegrippen met betrek king tot het voorkomen van stofexplosies aan bod We kozen er voor geen uitputtende verhandeling over dit onderwerp te geven maar slechts een eerste aanzet De normen voor stofexplosiebeveiliging veranderen continu en op dit moment is de IEC 61241xx serie het actueelst Ze worden alleen op termijn vervangen door de IEC 60079xx Voor de begripsvorming is dit minder belangrijk want welke normen van toepassing zijn staat in het certificaat Daarbij vormt de markering op het apparaat zoals u na lezen van dit artikel weet een eerste aanwijzingn In het volgende deel van deze serie komen we met enkele praktische voorbeelden 56 advertentie Solids Processing Benelux wwwsolidsprocessingnl Vezor Media Grafiek voor de correctie van de temperatuurclassificatie bij stoflagen die dikker zijn dan 5mm Erratum In deel 4 is een hinderlijke fout geslopen Voor de beveiligingswijze ExtD staat vermeld IEC 600791 3 x dit moet zijn IEC 6007931 iIELE iAIEAEiAUAEOAUiEUEUEA ivEUiEIiE iiEIEUiEIE iLLitE AE 91 AAAE UIE iiUIALiE UAE iE iiAIE OIiiiiEIiAAiEUEiUiAiiUIiIEIIEAIALE E UAE iE LLiAiiE ViIiE AE iiUIALiiAAE LiUiAIA LOIiEiEiUiALiE EUEOUEAIiAEAELUiiEOiEUE OEIiVAVEiAAIiOiELEiIEiiiAiEUEOUEiOUiEvEEIiELOUiE iiUIAEOAEAE iEiOAEiIEUAEiIAE AEAIiAAEvAEUiAEELOEEViIAt 6 E6 E6 OiAEiIiUE6 LVIAUiEOn OEEEEViA iE iIiAA iEIaxEIEExE UEIaxEIEECnEE vJOiALiIiUV UUUOiALiIiUV
PROCES MEDIA
Solids Processing Fluids Processing MB Maintenance SchuettgutPortal
Ontvang onze nieuwsbrief
Nieuwsbrief archief
Volg ons
Linked
MAGAZINE
Abonneren
Service en contact
ContactDisclaimerPrivacyAdverterenLogin controlpanel